Berichten

Recycling biedt een enorme kans, maar het blijft te vaak bij mooie woorden

De ambities zijn groot, maar de daden helaas piepklein. De politiek moet haar nek gaan uitsteken voor een circulaire economie, aldus Boris van der Ham en Robbert Loos van de Vereniging Afvalbedrijven. 

Het CBS meldt mooie cijfers over de circulaire economie. De Nederlandse materiaalconsumptie is per inwoner lager dan gemiddeld in de EU en de grondstofvoetafdruk kleiner. Nederland recyclet ook veel: 1700 kilo per jaar per inwoner. Dat is mooi nieuws, maar het kan en moet nog beter. De politiek moet niet alleen ambities uitspreken, maar ook grote beslissingen durven nemen.

Ambities zijn er namelijk te over. De regering wil nul afval in 2050 en een halvering van het grondstoffengebruik in 2030. Maar tussen ambitie en realiteit staan de praktische wetten van ingesleten gewoonten en economische wetmatigheden. Zo wordt op dit moment via een campagne geprobeerd om mensen aan te moedigen kapotte spullen niet weg te gooien, maar te repareren. Een mooi doel. Maar als het gemak en de prijs van iets nieuws aanschaffen aantrekkelijker zijn dan repareren, zal er geen omvangrijke gedragsverandering op gang komen. Om grote ambities te realiseren, moeten we niet focussen op sympathieke campagnes, maar het probleem bij de bron aanpakken.

Nederlandse afvalbedrijven behoren qua technologie tot de meest geavanceerde ter wereld, waardoor veel grondstoffen kunnen worden hergebruikt. Het probleem is dat die veel te weinig gekocht worden. Primaire (niet-gerecyclede) grondstoffen op de internationale markten zijn relatief goedkoop. Zo sloot in Emmen onlangs een bedrijf dat korrels maakte van gerecycled kunststof zijn deuren. De reden: het kon de nieuwe grondstof niet slijten.

Ook in andere materiaalketens is het lastig om te concurreren tegenover ‘gewoon’ blijven produceren met primaire grondstoffen. Hier stokt dus de circulaire economie en is de overheid hard nodig als marktmeester.

De woorden zijn groot, maar het effect van ­de pacts dreigt piepklein te zijn
Tot nu toe heeft minister Van Veldhoven (infrastructuur en milieu) ‘pacts’ gesloten met het bedrijfsleven om hierin verandering te brengen. Ook hier zijn de ambities groot en de woorden sympathiek. Door ‘ecodesign’ zouden er meer gerecyclede grondstoffen in hun producten moeten worden gebruikt. Maar die afspraken zijn niet-bindend en in de praktijk worden de echt grote stappen niet gezet. Zelfs nationale, provinciale en gemeentelijke overheden zijn vrij karig in het gebruik van gere­cyclede grondstoffen. Hoewel de woorden groot zijn, dreigt het effect van ­deze pacts piepklein te zijn.

Tot nu toe heeft minister Van Veldhoven (infrastructuur en milieu) ‘pacts’ gesloten met het bedrijfsleven om hierin verandering te brengen. Ook hier zijn de ambities groot en de woorden sympathiek. Door ‘ecodesign’ zouden er meer gerecyclede grondstoffen in hun producten moeten worden gebruikt. Maar die afspraken zijn niet-bindend en in de praktijk worden de echt grote stappen niet gezet. Zelfs nationale, provinciale en gemeentelijke overheden zijn vrij karig in het gebruik van gere­cyclede grondstoffen. Hoewel de woorden groot zijn, dreigt het effect van ­deze pacts piepklein te zijn.

Vaak wordt door de Nederlandse ­regering ingebracht dat een ingreep in de markt alleen mogelijk is op internationaal niveau. Als dat zo is, dient zich binnenkort een enorme kans aan. Over een paar weken komt Eurocommissaris Timmermans namelijk met een agenda om het grondstofgebruik te vergroenen. Nederland zou die gelegenheid moeten aangrijpen om de eisen zo ­stevig mogelijk te maken. Niet alleen ten gunste van Nederland en Europa, maar als concrete ingreep in de wereldeconomie.

Als de Europese Unie haar consumentenmarkt van om en nabij een half miljard inwoners zou gebruiken om te vergroenen, kunnen we namelijk spreken van echte, wereldwijde impact.

Wat de Nederlandse afvalbedrijven betreft, moeten producenten van binnen én buiten de EU worden verplicht om stap voor stap minder primaire grondstoffen te gebruiken voor producten die ze hier willen afzetten. Ook moeten hoge eisen worden gesteld, om de levensduur van producten te verlengen. Daarnaast moet in de ontwerpfase van producten de repareerbaarheid en herbruikbaarheid worden vergroot en moeten producten zo ontworpen worden dat ze makkelijk te demonteren zijn. Voor sommige inferieure materialen, zoals bepaalde laagwaardige plastics, is simpelweg een verbod nodig.

Milieubeleid en de circulaire economie moeten uit de groef van de sympathieke symboolpolitiek treden en echt groot worden gerealiseerd. Pak die kans, Nederlandse regering!

Bron: Boris van der Ham en Robbert Loos, www.trouw.nl 01-03-2020

Pas 12% van de Nederlandse economie is duurzaam

12,1% van de Nederlandse economie is duurzaam. Dit blijkt uit een grootschalig onderzoek in opdracht van MVO Nederland. De organisatie introduceert de Nieuwe Economie Index (NEx). Die geeft jaarlijks het percentage van de Nederlandse economie aan dat ‘nieuw’ is: circulair, klimaatneutraal en inclusief, ook in de keten. Duurzaam dus.

“Een NEx van 20% in 2025 is wat Nederland nodig heeft om een kantelpunt te bereiken – vanaf dat moment verduurzaamt de economie steeds sneller en is er geen weg meer terug naar de oude economie. Met een NEx van 12,1% in 2020 zien we dat het begin er zeker is. Maar er moet dus ook nog enorm veel gebeuren bij Nederlandse bedrijven”, zegt Maria van der Heijden, directeur-bestuurder van MVO Nederland.

In het onderzoek ligt de focus op de rol van het Nederlandse bedrijfsleven, waardoor de NEx verschilt van bijvoorbeeld de Monitor Brede Welvaart of de Happy Planet Index. Daarnaast geeft de index – in tegenstelling tot andere meetinstrumenten – een ‘distance to target’ weer, wat betekent dat het een verhouding is tot een einddoel is. 

De NEx is het gemiddelde van zeven thema’s uit de Nieuwe Businessagenda van MVO Nederland, die alle zeven een eigen NEx-score hebben: Nieuwe rijkdom (9,9%), Echte prijzen (17,2%), Transparante ketens (6,2%), Inclusief ondernemen (23,8%), Duurzame energie (6,2%), Biodiversiteit (8,9%) en Circulaire economie (12,1%). De cijfers zijn officieel gepresenteerd op het NE20-festival van MVO Nederland in de Beurs van Berlage in Amsterdam.

Nog veel werk te verzetten
De lage scores laten zien dat er nog veel werk is te verzetten. Ook wat transparantie betreft door de organisatie zelf: ook op de eigen website is niet te vinden hoe de scores tot stand komen. Dat maakt vergelijken met andere indexen, zoals de Monitor Brede Welvaart of de Happy Planet Index, bij voorbaat onmogelijk.

Het NEx-onderzoek is uitgevoerd door SEO Economisch Onderzoek, in samenwerking met Rabobank, KPMG, Milgro en IUCN. MVO Nederland heeft met de NEx voor het eerst de duurzaamheid van de Nederlandse economie in één getal uitgedrukt, en gaat het NEx-onderzoek jaarlijks herhalen.

Bron: www.duurzaamnieuws.nl 25 januari 2020

Wereld verbruikt voor het eerst meer dan 100 miljard ton grondstoffen

‘Circulair’ is een van de grote modewoorden in het mondiale bedrijfsleven, maar we verbruiken meer grondstoffen dan ooit. Onderzoekers van Circle Economy presenteerden tijdens het World Economic Forum in Davos waarschuwende cijfers uit hun nieuwste rapport, The Circularity Gap Report 2020:  de wereld is minder circulair geworden: van 9,1 naar 8,6 procent.

Wat is ‘circulair’?
Voor milieubeschermers is de cirkel een gebruikelijke beeldspraak. Alles wat deel uitmaakt van een kringloop, is verantwoord. Neem de statiegeldfles: je koopt hem met cola erin, brengt hem leeg terug naar de winkel, hij wordt gewassen (of omgesmolten om er een nieuwe van te maken), de volle fles komt weer in het schap en zo kunnen we eindeloos flessen leegdrinken zonder ooit nieuwe grondstoffen nodig te hebben. Kortom: een economie die 100 procent circulair is, hoeft helemaal geen nieuwe grondstoffen meer te winnen. Geen zand, geen gas, geen ijzererts, geen hout. Voedsel wordt geacht circulair te zijn, als het afval (inclusief uitwerpselen na consumptie) tenminste worden hergebruikt. 

Het tegenovergestelde is ‘lineair’, de beeldspraak dus van de rechte lijn. Haal olie uit de grond, maak er plastic van en gooi dat na gebruik op straat of een vuilnishoop. Dat kun je telkens maar één keer doen, tot de olie op is en/of je omkomt in plastic.

Wat zijn de belangrijkste resultaten van het onderzoek?
‘Voor het eerst’ heeft de wereld in 2017 (het jaar waarop de cijfers betrekking hebben) meer dan 100 miljard ton grondstoffen gebruikt: 100,6 miljard ton. In vergelijking tot het vorige onderzoek, dat betrekking had op 2015, was dat een groei van 8,4 procent.

De groei van grondstoffengebruik was echter zeer ongelijk verdeeld. Biomassa werd minder gebruikt, fossiele brandstoffen ook, ertsen werden iets meer gebruikt, maar niet dramatisch.

De grote groei zat hem maar in één categorie: de mineralen. Daarmee bedoelen de onderzoekers materialen zoals zand, grind, klei en kalk. Maar liefst de helft van ons grondstoffenverbruik zat in 2017 in deze categorie: 50,8 miljard ton. En juist deze categorie was een enorme groeier: in twee jaar tijd een groei van 34 procent. Waarom gebruiken we in vredesnaam 34 procent meer zand en grind?

Onderzoeksleider Jacco Verstraten: ‘Dat heeft bijna uitsluitend te maken met de bouw. In China en in delen van Afrika is de bouw en wegenbouw enorm gegroeid.’

Is dat allemaal erg?
Dat is nog even de vraag. Van die laatste categorie kun je je dat afvragen, geeft onderzoeker Verstraten toe. ‘Vooral als het over de bouw gaat, kun je niet meteen zeggen of het circulair is toegepast. Die gebouwen en die wegen zijn niet weggegooid, die staan er gewoon voor de komende twintig, of honderd, jaar. Pas als we ze afdanken hebben we de keuze om dat al dan niet circulair te doen.’

Maar toch, zegt Verstraten: ‘Feit is dat we meer verse grondstoffen zijn gaan winnen. Dus we hebben meer interactie met de natuur, en daar gaat het ons om.’

Komt het nog goed?
Als je het persbericht van Circle Economy leest, zou je denken van niet. ‘We riskeren een mondiale ramp’, stelt Circle-directeur Harald Friedl daarin. Maar het rapport zelf biedt ook hoop. Niet alleen omdat het publiek meer dan ooit doordrongen blijkt van de noodzaak iets te ondernemen tegen grondstofverbruik. De wereld heeft ook het Akkoord van Parijs omarmd, en heeft te kennen gegeven de uitstoot van koolstof drastisch te zullen terugdringen. ‘De weg naar een koolstofarme toekomst is circulair.’ Alleen nog even doen.

Hoe betrouwbaar zijn de cijfers?
Onderzoeker Jacco Verstraten geeft toe dat grote verschuivingen in de gegevens ten minste voor een flink deel kunnen worden toegerekend aan papieren effecten: andere definities, andere (vooral betere) databronnen. ‘Dus een deel van de effecten die we hebben gevonden, is aan dat soort oorzaken te wijten. We hebben niet de middelen om vast te stellen hoe groot het effect was van papieren oorzaken, en hoe groot de impact was van oorzaken in de reële economie. Maar onze analisten stellen dat de grote lijnen wel degelijk effecten zijn in de reële economie.’

Bron: Volkskrant 21-01-2020

Hergebruik grondstoffen steeds belangrijker voor Landal GreenParks

Landal GreenParks streeft naar vakanties met een positieve impact op natuur, regio, mensen en klimaat. Bij nieuwbouw en renovatie van bungalows bouwt Landal zo duurzaam mogelijk en bij de inrichting wordt gekozen voor diverse toepassingen van gerecyclede en recyclebare producten. Landal GreenParks gaat samenwerken met Electrolux – moederbedrijf van de merken AEG en Zanussi – om ervoor te zorgen dat huishoudelijke producten in de vakantiebungalows zo lang mogelijk meegaan. Het is één van de vele initiatieven van de vakantieaanbieder om in 2030 volledig klimaatneutraal te zijn.

Waterkokers, koffiezetapparaten, televisies, stofzuigers, koelkasten, ovens, afwasmachines: in de bungalows op de parken zijn veel huishoudelijke apparaten te vinden. Vaak van verschillende merken en leveranciers en niet altijd even energiezuinig en recyclebaar. Landal besloot tot het uitschrijven van een inkooptender om de circulariteit van huishoudelijke apparaten te stimuleren, zodat ze lang meegaan, weinig energie gebruiken, maar vooral repareerbaar zijn en onderdelen en materialen aan het einde van de levensduur hoogwaardig te recyclen zijn. Electrolux won de tender en gaat alle huishoudelijke apparaten leveren, maar het partnerschap gaat verder dan alleen het laten inbouwen van de apparatuur. De schoonmaakdienst van Landal GreenParks zal periodiek een reinigings- en ontkalkingscyclus laten lopen in de vaatwassers en medewerkers op de parken worden opgeleid om zelf kleine reparaties uit te voeren. Daarnaast worden gasten bewust gemaakt hoe ze de apparaten het beste kunnen gebruiken.

Anneke Mezger, Director Facilities & Projects bij Landal GreenParks: “Er is voor Electrolux gekozen omdat zij het meest circulaire bedrijf op het gebied van keukenapparatuur en witgoed zijn. Hoewel afgedankte apparatuur in het algemeen slechts voor een deel via wecycle als grondstof terugkomt bij de leverancier, zijn er gelukkig koplopers in de branche met een interessante visie en plan om toe te weken naar volledig circulaire producten.

Bungalowinterieurs

Bij de nieuwbouw en renovatie van vakantiewoningen worden steeds meer herbruikbare en hergebruikte grondstoffen en materialen toegepast, naast tal van energiebesparende maatregelen.
Zo werd bij de bouw van 74 nieuwe gasloze woningen op Landal Mont Royal in 2018 de fundering van de afgebroken oorspronkelijke bungalows ter plekke vergruisd en hergebruikt in de nieuwe fundering. Zo werd 80% van het materiaal van de oude bungalows hergebruikt. Door geen sloopafval te hoeven afvoeren en nieuw bouwmaterialen aan te voeren, is bovendien veel transportenergie bespaard. Houten meubels in de vakantiewoningen zijn gemaakt van gerecycled teak en eiken.
Het tapijt in de slaapkamers is gemaakt van afgedankte visnetten en geheel recyclebaar
en de eveneens recyclebare vloeren zijn van pvc en deels gemaakt van hergebruikt materiaal.

Op Landal Twenhaarsveld hebben enkele vakantiebungalows een groene makeover gehad, waarbij is gekozen voor een duurzame inrichting is gekozen met gerecyclede of recyclebare producten.

  • Zo werd geschilderd met Inter-GreeN verf die is geproduceerd van teruggewonnen verfresten, gecombineerd met zuivere duurzame grondstoffen.
  • De keukenkasten bestaan uit een dek- en onderlaag van BalanceBoard: een FSC-spaanplaat, waartussen een granulaat van eenjarige gewassen, zoals gras, vlas of resten van maisplanten is geperst.
  • De plafondisolatie bestaat uit matten van gerecyclede oude kranten.

Daarnaast worden op een groot aantal parken van Landal GreenParks circulaire toepassingen geïmplementeerd:

  • Er werd een modulaire zitbank ontwikkeld, die volledig ‘afbreekbaar’ is; in het ontwerp is rekening gehouden de bank aan het eind van de gebruiksfase, of tussentijds, eenvoudig te demonteren. Hierdoor kunnen materiaalstromen eenvoudig gescheiden worden en kan de bank voor minimaal 80 % hergebruikt worden. De zitbank is opgebouwd uit vier materialen die eenvoudig van elkaar te onderscheiden zijn: hout, metaal, schuim en stof. Door slimme montage kunnen onderdelen eenvoudig worden gedemonteerd voor reiniging, onderhoud of vervanging.
  • Auping ontwikkelde een circulair bed voor de vrijetijdssector: de Auping Revive, die aanvoelt en oogt als een luxe boxspring en op een duurzame wijze is geproduceerd. Door de slimme verpakking en modulaire opbouw is het bed makkelijker te vervoeren, waardoor er 3 keer zo veel Auping Revive bedden in een vrachtwagen passen. Dat betekent minder transportkilo’s en CO2-uitstoot.
  • Uit gebruikte en ingezamelde (fris)drank-PET-flessen worden vezels gemaakt, die worden toegepast in gordijnen en in dekbedden, waar ze dezelfde isolerende en vochtregulerende eigenschappen hebben als andere synthetische dekbedden, maar met een veel lagere impact op het milieu. rPET vormt een heel goed alternatief voor traditionele synthetische of donzen vullingen.
  • Bijzonder is het hergebruik van koffiedrab uit de parkrestaurants van Landal GreenParks. Een gespecialiseerd bedrijf maakt van deze koffiedrab een unieke voedingsbodem voor het kweken van oesterzwammen. Die koopt Landal dan weer terug om ze te verwerken in gerechten.


    Bron: https://www.duurzaam-ondernemen.nl/hergebruik-grondstoffen-steeds-belangrijker-voor-landal-greenparks/

‘Hergebruik producten en grondstoffen loopt wereldwijd terug’

Met het recyclen van producten en grondstoffen gaat het wereldwijd de verkeerde kant op. Volgens een nieuw rapport dat wordt gepresenteerd op het World Economic Forum (WEF) in Davos, dreigt er een wereldwijde ramp als de mensheid de hulpbronnen van de aarde blijft behandelen alsof ze oneindig zijn.

Onderzoekers van de organisatie Circle Economy stellen dat momenteel slechts 8,6 procent van de wereldeconomie ‘circulair’ genoemd mag worden. Oftewel, van de mineralen, fossiele brandstoffen, biomassa en metalen die elk jaar worden verbruikt, wordt slechts 8,6 procent hergebruikt. In een eerdere studie uit 2018 ging het nog om 9,1 procent. Intussen neemt de wereldwijde productie van afval steeds meer toe.

Voorbeeld Nederland
Nederland is een van de weinige landen in de wereld waar de overheid een uitgebreid plan heeft gemaakt voor verbeteringen op dit vlak. Zo’n aanpak zou in veel meer landen en ook grensoverschrijdend doorgevoerd moeten worden, aldus Circle Economy.

De studie wordt onderschreven door diverse grote bedrijven, organisaties en overheden. Zo roepen de topmannen van Philips en DSM naar aanleiding van het onderzoek op tot meer aandacht voor deze problematiek.

‘Circulair denken’
Philips-baas Frans van Houten pleit bijvoorbeeld voor meer internationale samenwerking op het gebied van circulaire economie en klimaat. “Bedrijven met een wereldwijde voetafdruk hebben ook de verantwoordelijkheid om circulair denken in hun bedrijfsmodellen en processen in te bedden”, voegt Feike Sijbesma van speciaalchemiebedrijf DSM daaraan toe.

Bron: RTL Nieuws 21-01-2020