Wereld verbruikt voor het eerst meer dan 100 miljard ton grondstoffen

‘Circulair’ is een van de grote modewoorden in het mondiale bedrijfsleven, maar we verbruiken meer grondstoffen dan ooit. Onderzoekers van Circle Economy presenteerden tijdens het World Economic Forum in Davos waarschuwende cijfers uit hun nieuwste rapport, The Circularity Gap Report 2020:  de wereld is minder circulair geworden: van 9,1 naar 8,6 procent.

Wat is ‘circulair’?
Voor milieubeschermers is de cirkel een gebruikelijke beeldspraak. Alles wat deel uitmaakt van een kringloop, is verantwoord. Neem de statiegeldfles: je koopt hem met cola erin, brengt hem leeg terug naar de winkel, hij wordt gewassen (of omgesmolten om er een nieuwe van te maken), de volle fles komt weer in het schap en zo kunnen we eindeloos flessen leegdrinken zonder ooit nieuwe grondstoffen nodig te hebben. Kortom: een economie die 100 procent circulair is, hoeft helemaal geen nieuwe grondstoffen meer te winnen. Geen zand, geen gas, geen ijzererts, geen hout. Voedsel wordt geacht circulair te zijn, als het afval (inclusief uitwerpselen na consumptie) tenminste worden hergebruikt. 

Het tegenovergestelde is ‘lineair’, de beeldspraak dus van de rechte lijn. Haal olie uit de grond, maak er plastic van en gooi dat na gebruik op straat of een vuilnishoop. Dat kun je telkens maar één keer doen, tot de olie op is en/of je omkomt in plastic.

Wat zijn de belangrijkste resultaten van het onderzoek?
‘Voor het eerst’ heeft de wereld in 2017 (het jaar waarop de cijfers betrekking hebben) meer dan 100 miljard ton grondstoffen gebruikt: 100,6 miljard ton. In vergelijking tot het vorige onderzoek, dat betrekking had op 2015, was dat een groei van 8,4 procent.

De groei van grondstoffengebruik was echter zeer ongelijk verdeeld. Biomassa werd minder gebruikt, fossiele brandstoffen ook, ertsen werden iets meer gebruikt, maar niet dramatisch.

De grote groei zat hem maar in één categorie: de mineralen. Daarmee bedoelen de onderzoekers materialen zoals zand, grind, klei en kalk. Maar liefst de helft van ons grondstoffenverbruik zat in 2017 in deze categorie: 50,8 miljard ton. En juist deze categorie was een enorme groeier: in twee jaar tijd een groei van 34 procent. Waarom gebruiken we in vredesnaam 34 procent meer zand en grind?

Onderzoeksleider Jacco Verstraten: ‘Dat heeft bijna uitsluitend te maken met de bouw. In China en in delen van Afrika is de bouw en wegenbouw enorm gegroeid.’

Is dat allemaal erg?
Dat is nog even de vraag. Van die laatste categorie kun je je dat afvragen, geeft onderzoeker Verstraten toe. ‘Vooral als het over de bouw gaat, kun je niet meteen zeggen of het circulair is toegepast. Die gebouwen en die wegen zijn niet weggegooid, die staan er gewoon voor de komende twintig, of honderd, jaar. Pas als we ze afdanken hebben we de keuze om dat al dan niet circulair te doen.’

Maar toch, zegt Verstraten: ‘Feit is dat we meer verse grondstoffen zijn gaan winnen. Dus we hebben meer interactie met de natuur, en daar gaat het ons om.’

Komt het nog goed?
Als je het persbericht van Circle Economy leest, zou je denken van niet. ‘We riskeren een mondiale ramp’, stelt Circle-directeur Harald Friedl daarin. Maar het rapport zelf biedt ook hoop. Niet alleen omdat het publiek meer dan ooit doordrongen blijkt van de noodzaak iets te ondernemen tegen grondstofverbruik. De wereld heeft ook het Akkoord van Parijs omarmd, en heeft te kennen gegeven de uitstoot van koolstof drastisch te zullen terugdringen. ‘De weg naar een koolstofarme toekomst is circulair.’ Alleen nog even doen.

Hoe betrouwbaar zijn de cijfers?
Onderzoeker Jacco Verstraten geeft toe dat grote verschuivingen in de gegevens ten minste voor een flink deel kunnen worden toegerekend aan papieren effecten: andere definities, andere (vooral betere) databronnen. ‘Dus een deel van de effecten die we hebben gevonden, is aan dat soort oorzaken te wijten. We hebben niet de middelen om vast te stellen hoe groot het effect was van papieren oorzaken, en hoe groot de impact was van oorzaken in de reële economie. Maar onze analisten stellen dat de grote lijnen wel degelijk effecten zijn in de reële economie.’

Bron: Volkskrant 21-01-2020

‘Hergebruik producten en grondstoffen loopt wereldwijd terug’

Met het recyclen van producten en grondstoffen gaat het wereldwijd de verkeerde kant op. Volgens een nieuw rapport dat wordt gepresenteerd op het World Economic Forum (WEF) in Davos, dreigt er een wereldwijde ramp als de mensheid de hulpbronnen van de aarde blijft behandelen alsof ze oneindig zijn.

Onderzoekers van de organisatie Circle Economy stellen dat momenteel slechts 8,6 procent van de wereldeconomie ‘circulair’ genoemd mag worden. Oftewel, van de mineralen, fossiele brandstoffen, biomassa en metalen die elk jaar worden verbruikt, wordt slechts 8,6 procent hergebruikt. In een eerdere studie uit 2018 ging het nog om 9,1 procent. Intussen neemt de wereldwijde productie van afval steeds meer toe.

Voorbeeld Nederland
Nederland is een van de weinige landen in de wereld waar de overheid een uitgebreid plan heeft gemaakt voor verbeteringen op dit vlak. Zo’n aanpak zou in veel meer landen en ook grensoverschrijdend doorgevoerd moeten worden, aldus Circle Economy.

De studie wordt onderschreven door diverse grote bedrijven, organisaties en overheden. Zo roepen de topmannen van Philips en DSM naar aanleiding van het onderzoek op tot meer aandacht voor deze problematiek.

‘Circulair denken’
Philips-baas Frans van Houten pleit bijvoorbeeld voor meer internationale samenwerking op het gebied van circulaire economie en klimaat. “Bedrijven met een wereldwijde voetafdruk hebben ook de verantwoordelijkheid om circulair denken in hun bedrijfsmodellen en processen in te bedden”, voegt Feike Sijbesma van speciaalchemiebedrijf DSM daaraan toe.

Bron: RTL Nieuws 21-01-2020

Impact circulariteit op facility- en vastgoedindustrie

Hoewel circulaire keuzes op dit moment soms duurder zijn dan de niet-duurzame keuzes, kiezen bedrijven toch voor circulariteit. Vooral om de huidige marktpositie te verbeteren. Dit en meer blijkt uit onderzoek door Berber Veenstra, junior consultant bij CFP.

Berber Veenstra debuteerde bij CFP als onderzoekster en is inmiddels junior consultant. Haar eerste onderzoek naar circulariteit is afgerond en in een interview op FMN vertelt ze meer over haar bevindingen.

Berber heeft onderzoek gedaan naar de beweegredenen voor circulariteit en vervolgens gekeken welke impact dit heeft op de huidige vastgoedindustrie. Het onderzoek is uitgevoerd met behulp van deskresearch en diepte-interviews. Aangezien gebouwen op dit moment verantwoordelijk zijn voor 35% van de CO2-uitstoot, werden er 12 respondenten ondervraagd die werkzaam zijn bij de top 20 vastgoed- en facilitaire bedrijven in Nederland. Hierbij luidde de onderzoeksvraag: Wat is de impact van circulariteit op de toegevoegde waarde van de facility- en vastgoedindustrie?


De belangrijkste resultaten van het onderzoek

Binnen het vastgoed biedt circulariteit kansen voor:

  1. Het toekomstige tekort aan grondstoffen;
  2. Een strategische positie voor het aantrekken van de nieuwe generatie en jong talent;
  3. Het aanmoedigen van nieuwe technologie en automatisering om materialen zo effectief mogelijk te hergebruiken.

Op FMN licht Berber de resultaten toe: “De technologie zal ons helpen om, door middel van onderhoud, op natuurlijke momenten de levensduur van onze producten te verlengen. Ook helpt het om te zorgen dat we ons beter kunnen aanpassen aan de veranderende (klimaat)omstandigheden. Door meer materialen te hergebruiken, minder nieuwe materialen te gebruiken en afval te voorkomen is de CO2-uitstoot van gebouwen te verminderen. Daarnaast biedt circulariteit kansen om een multifunctioneel gebouw te creëren, waarin het circulaire imago talenten uit de nieuwe generatie aantrekt.”


Verbeteren van de marktpositie door circulariteit

Dat het imago van een bedrijf/vastgoed één van de belangrijkste redenen is voor het uitvoeren van circulariteit is volgens Veenstra de meest verrassende conclusie van het onderzoek. Berber: “Circulaire keuzes zijn op dit moment soms duurder dan de niet-duurzame keuzes. Maar het blijkt dus dat er wél voor circulariteit wordt gekozen om zo de huidige marktpositie te verbeteren. Dit geeft ook aan dat de markt uitgaat van een hoge potentie van circulariteit en de zoektocht naar nieuw talent.”


Advies voor vastgoedbeheerders en-eigenaren

Uit het onderzoek zijn een aantal adviezen gekomen voor vastgoedbeheerders en -eigenaren. Berber: “Allereerst is het belangrijk om uit te zoeken op welke logische manier circulariteit in een bedrijf kan worden toegepast. Daarnaast is een circulair bewustzijn onder het personeel van belang waarin iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid voelt. Let ook op de afkomst van de bouwmaterialen (het aantal kilometers vanaf de bouwplaats) en dat er demontabel en aanpasbaar wordt gebouwd. Tot slot is het belangrijk dat er duidelijke criteria gelden voor de leveranciers. Wanneer we met elkaar de vraag naar circulaire producten kunnen laten groeien, zal het aanbod toenemen en zal de business case hiermee steeds aantrekkelijker worden.”


Wat bieden deze uitkomsten voor de FM’er van vandaag?

“Voor de hedendaagse FM’er is het van belang om te kijken waar de vraag ligt bij de klant. Wanneer er bijvoorbeeld meer behoefte is aan flexibiliteit, kunnen FM’ers ervoor kiezen om producten en diensten te laten ‘leasen’. Circulariteit draagt ook bij aan de ‘community’ en leefbaarheid van een gebouw. Hierbij is de rol van de FM’er om circulariteit toe te passen en te stimuleren, zodat gebruikers actief gaan afval scheiden, minder papier gaan gebruiken, minder verpakkingsmateriaal inkopen en/of gezondere keuzes maken. Dit zorgt voor een sterkere klantenbinding en een hogere tevredenheid. Gastvrijheid staat hierbij centraal.”


Circulariteit ‘logisch’ voor iedereen

Circulariteit zou volgens Berber ‘logisch’ moeten zijn voor iedereen. Ze legt dit uit: “Waarom zou je een product willen kopen dat niet voor eeuwig meegaat? En waarom zou een producent een product niet zó goed mogelijk willen maken, met een lange levensduur? Los van het klimaat en het toekomstige tekort aan grondstoffen, is dit de meest ‘logische manier’ om gebruik te maken van producten. Daarnaast moet de hoeveelheid afval worden verminderd en dit kan alleen door hergebruik te stimuleren.”

Bron: f-facts.nl